Dzień przed rozpoczęciem nowego roku szkolnego warto pamiętać, że edukacja nie zawsze była prawem każdego z nas. Przez całe wieki wiedza była dostępna wyłącznie dla nielicznych.
Dopiero w 1919 roku, w odrodzonej, niepodległej Polsce, wprowadzono powszechny obowiązek szkolny.
Na tej drodze do powszechnej edukacji stanęły wyjątkowe postacie. Jedną z najważniejszych prekursorek kształcenia kobiet – bez względu na ich pochodzenie społeczne czy status majątkowy – była Jadwiga Zamoyska. W 1882 roku założyła w Kórniku rewolucyjną na tamte czasy Szkołę Domowej Pracy Kobiet. Szkoła założona w Kórniku, przez większość swojej historii była związana z zakopiańskimi Kuźnicami, jednak z powodów politycznych jej lokalizacja wielokrotnie się zmieniała. Szkoła istniała łącznie przez około 66 lat . Jej działalność ostatecznie przerwały zmiany polityczne po II wojnie światowej. Definitywne zamknięcie szkoły nastąpiło na przełomie lat 1949/1950 .
Jak pisze Julia Wesołowska w książce „Zakładniczki”: „Szkoła domowa pracy kobiet była rzeczywistą odpowiedzią /…/ na potrzeby edukacji kobiet oraz ich rozwoju w rozumieniu wykształcenia wewnętrznych przekonań, podjęcia zatrudnienia i w konsekwencji usamodzielnienia się”.
Dziś, gdy miliony uczniów pakują plecaki na pierwszy dzwonek, pamiętajmy o tych, którzy walczyli o to, by szkoła była miejscem otwartym dla każdego.
