Dzień przed rozpoczęciem nowego roku szkolnego warto pamiętać, że edukacja nie zawsze była prawem każdego z nas. Przez całe wieki wiedza była dostępna wyłącznie dla nielicznych.
Dopiero w 1919 roku, w odrodzonej, niepodległej Polsce, wprowadzono powszechny obowiązek szkolny.
Na tej drodze do powszechnej edukacji stanęły wyjątkowe postacie. Jedną z najważniejszych prekursorek kształcenia kobiet – bez względu na ich pochodzenie społeczne czy status majątkowy – była Jadwiga Zamoyska. W 1882 roku założyła w Kórniku rewolucyjną na tamte czasy Szkołę Domowej Pracy Kobiet. Szkoła założona w Kórniku, przez większość swojej historii była związana z zakopiańskimi Kuźnicami, jednak z powodów politycznych jej lokalizacja wielokrotnie się zmieniała. Szkoła istniała łącznie przez około 66 lat. Jej działalność ostatecznie przerwały zmiany polityczne po II wojnie światowej. Definitywne zamknięcie szkoły nastąpiło na przełomie lat 1949/1950.
Jak pisze Julia Wesołowska w książce „Zakładniczki”: „Szkoła domowa pracy kobiet była rzeczywistą odpowiedzią /…/ na potrzeby edukacji kobiet oraz ich rozwoju w rozumieniu wykształcenia wewnętrznych przekonań, podjęcia zatrudnienia i w konsekwencji usamodzielnienia się”.
Dziś, gdy miliony uczniów pakują plecaki na pierwszy dzwonek, pamiętajmy o tych, którzy walczyli o to, by szkoła była miejscem otwartym dla każdego.
